Daan Paans | Rhinoceros

Daan Paan Rhinoceros


15 januari – 27 februari 2016

In het werk van Daan Paans (1985, NL) speelt het begrip tijd een belangrijke rol, en dat spitst zich toe op de menselijke zoektocht om tijd en vergankelijkheid te verklaren én onder bedwang te krijgen. Mede door zijn opleiding in een documentaire traditie is Paans in staat om met doortastende research verscheidene sub-onderwerpen aan elkaar te koppelen die ingaan op een hoofdthematiek. Zo verbindt hij met speels gemak verhalen uit de tegenwoordige tijd aan gebeurtenissen uit het verleden of verwachtingen voor de toekomst. In zijn nieuwste project Rhinoceros stelt hij aan de hand van drie case studies één hoofdvraag: Hoe beïnvloeden de steeds tastbaarder wordende verbeeldingen van het verleden en de toekomst onze hedendaagse realiteit? In de case studies worden ‘de representatie van de prehistorie in de negentiende eeuw, het tot leven wekken van geschiedenisflarden in het heden, en de representatie van de toekomst in science fiction’ onder de loep genomen. Uiteindelijk stelt het project de basis waarop wij onze beeldvorming van verleden en toekomst baseren op een bijzondere wijze ter discussie.

In de afgelopen jaren werd Paans genomineerd voor de Foam Paul Huf Award, de Dutch Doc Award en de Bouw in Beeld Prijs, en hij won een van de opdrachten van Vrij Nederland’s jaarlijkse Fotoverhaal. Dit jaar behoort hij tot de selecte groep deelnemers aan Winterthur’s Plat(t)form 2016 en is hij doorgedrongen tot de longlist van de éénendertigste editie van het Festival International de la Mode et de la Photographie in Hyères. Recentelijk was er werk van Paans te zien in Galerie LUMC in Leiden, Cobra Museum in Amstelveen, Erarta Museum of Contemporary Art in St. Petersburg, Tokyo Institute of Photography en het Münchner Stadtmuseum in München.
Op uitnodiging van Daan Paans schreef Frank van der Stok een tekst om het project in een fotografische context te plaatsen. Ook nodigde Paans Creative Agency Autobahn uit om de typografische onderdelen in de tentoonstelling vorm te geven.

In his photographic projects Daan Paans (1985, NL) investigates the concept of time. He is interested in the way time – past, present and future – shapes our interpretation of the world. His long-term projects focus on the human incapacity to domesticate and control time. This resulted in the projects Letters from Utopia, Perhaps it might be said rightly…’ and his latest work Rhinoceros. Letters from Utopia is a photographic research that studies groups who wish to extend the human life span extremely or even aim to become immortal. For this project Paans visited five different movements and their key players who have a shot at n utopian world order. The stories range from an occult belief of the past to a scientific outlook for the future.
Paans applies his artistic research to his topics by connecting several multi layered case studies to it. These cases reveal questions on the topic from different perspectives and time frames, using the three stages of past – present – future as a guideline. In the end it results in a static, objectifying and almost scientific visual lingo, but the outcome of Paans’ research only shows the tip of the iceberg. An image nearly functions as a gateway. You can perceive it as a form of evocation, it indirectly links to the subject, but it opens up a brand new world of thoughts.
In the past few years Paans has been nominated for the Foam Paul Huf Award and Bouw in Beeld Award and won one of the commissions by Vrij Nederland for their annual photographic stories. He also exhibited in the Galapagos Art Space for the Neew York Photo Festival, in the Münchner Stadtmuseum, LUMC in Leiden and the Erarta Museum of Contemporary Art in St. Petersburg. This year he will be present at Museum Winterthur’s Plat(t)form and he is on the longlist for the 31st edition of Festival International de la Mode et de la Photographie in Hyères.
For Rhinoceros Paans invited curator Frank van der Stok to write an additional text to his work and Paans also worked together with Creative Agency Autobahn on the typographic elements in the exhibition.
Meer over de tentoonstelling
impressie tentoonstelling
Daan-Paans-Rhinoceros-1
Daan-Paans-Rhinoceros-2
Daan-Paans-Rhinoceros-3
Daan-Paans-Rhinoceros-4
Daan-Paans-Rhinoceros-5
Daan-Paans-Rhinoceros-6
Daan-Paans-Rhinoceros-7
text by Frank van der Stok
Toen Albrecht Dürer vijfhonderd jaar geleden een houtsnede van een Rhinoceros vervaardigde had hij niet kunnen bevroeden dat het werk ooit nog eens aanleiding zou kunnen zijn voor een levendige discussie rondom de gespannen voet waarmee feit en fictie zich tegenwoordig tot elkaar verhouden. Voor deze prent had Dürer zich uitsluitend gebaseerd op een handvol losse beschrijvingen en een schets van een onbekend kunstenaar. Niemand die destijds twijfelde aan de ogenschijnlijke nauwgezetheid waarmee Dürer deze exotische diersoort zou hebben weergegeven.
In de eeuwen die volgden groeide de populariteit van het quasi-documentaire beeld en zou het zelfs een grote invloed uitoefenen op de kunsten. Zo was dit vroege voorbeeld van een ogenschijnlijk natuurgetrouwe, maar feitelijk op fictie berustende voorstelling onomkeerbaar onderdeel geworden van ons visuele geheugen.
Beeldend kunstenaar Daan Paans hangt zijn project op aan dit soort blinde vlekken van de visuele geschiedschrijving; met de onderzoekende geest van een wetenschapper beoogt hij in de ruimste zin de vertekenende mechanismen van beeldvorming tegen te gaan. Dat doet hij onder meer door naar aanleiding van bestaande beelden uit verleden, heden én toekomst ’tegenbeelden’ te produceren die impliciet uitspraken doen over de dubbelzinnigheid waarmee de oorspronkelijke beelden zich omkleden.
Voor Rhinoceros fotografeerde Paans denkbeeldige archetypen uit de wereld van de natuur, wetenschap en science fiction. Stuk voor stuk werden deze foto’s door Paans minutieus gemodelleerd naar sprekende voorstellingen die onze waarneming destijds inkleurden (in het verleden), onze waarneming tegenwoordig inkleuren (in het heden) en onze waarneming straks zullen inkleuren (in de toekomst).
De drie case-studies op deze tentoonstelling verdelen zich over deze drie tijdzones en omvatten respectievelijk de volgende onderwerpen; een ongerept oerbos met fauna uit lang vervlogen tijden (gemodelleerd naar een 19e-eeuwse gravure die de aarde vóór de mensheid toont), de wederopstanding van de hypermoderne oer-os (verwijzend naar de uitgestorven Auroch op de grottekeningen van Lascaux) en een 3d-vormstudie naar de meteoriet als artefact (ontleend aan de toekomstvisie van science fiction films). Door toedoen van de complexe en gelaagde dwarsverbanden tussen waarneming, tijd, fictie en wetenschap gaan Paans’ foto’s duizelingwekkend met elkaar rondzingen.
When Albrecht Dürer produced a woodcarving of a rhinoceros five hundred years ago he could never have imagined that it would be cause for the lively debate about the odds at which fact and fiction are now related. Dürer relied exclusively on a handful of written descriptions and one sketch by an unknown
artist to produce this print. At that time no one doubted the apparent accuracy with which Dürer depicted this exotic species. In the following century this quasi-documentary image became increasingly popular and would eventually have quite an impact within the arts. Subsequently, this early example of a seemingly realistic representation that is in fact resignedly based on speculation became a lasting part of our visual memory.
Visual artist Daan Paans explores these blind spots in our visual historiography: with the inquisitive mind of a scientist, he aims to undo the distorting mechanisms of image making. He does this by producing ‘counter-images’ in response to images from the past, present and future with which he implicitly discloses the contradictory nature in which the original images present themselves.
For the work Rhinoceros, Paans photographed hypothetical archetypes from the natural, scientific, and science-fiction world. One by one Paans meticulously modelled each of these photographs from the striking representations that had coloured our perception at the time (in the past), that nowadays colour our perception (in the present), and will soon colour our perception (in the future).
The three case studies in this exhibition represent each of these timeframes and include the following topics respectively: a pristine rainforest with fauna from a bygone age (modelled after a 19th century engraving showing the earth before mankind), the resurrection of aurochs in contemporary times (referring to the extinct aurochs depicted in the cave paintings of Lascaux) and a 3D study of the form of a meteorite as an artefact (derived from visions of the future in science fiction films). Through these complex, layered links between perception, time, fiction and science, Paans’ photographs dizzily dance circles around one another.
Op uitnodiging van Daan Paans schreef Frank van der Stok deze zaaltekst. Van der Stok is free-lance curator, editor, adviseur, auteur en docent.

, , ,